TORA’DA TEMEL KELİME
אָח
erkek kardeş; üvey kardeş; kuzen veya akraba; hemşeri; dost, arkadaş, yoldaş; bağlama göre birbirini ifade eden kullanım
Bu temel kelime (lemma) Tora’da 285 kez, 251 farklı ayette görülür.
- Kök
- אחה
Kitaplara göre dağılım
- Bereşit178 kullanım155 ayet
- Şemot17 kullanım16 ayet
- Vayikra23 kullanım19 ayet
- Bamidbar19 kullanım18 ayet
- Devarim48 kullanım43 ayet
Geçtiği ayetler
Bereşit 50:14
Vayaşov yosef mitsrayma u veehav vehol haolim ito likbor et aviv ahare kavero et aviv.
וַיָּ֨שָׁב יוֹסֵ֤ף מִצְרַ֙יְמָה֙ ה֣וּא וְאֶחָ֔יו וְכָל־הָעֹלִ֥ים אִתּ֖וֹ לִקְבֹּ֣ר אֶת־אָבִ֑יו אַחֲרֵ֖י קָבְר֥וֹ אֶת־אָבִֽיו׃
Yosef babasını gömdükten sonra kardeşleriyle ve babasını gömmek için kendisiyle gelenlerin hepsiyle birlikte Mısır’a döndü.
Bereşit 50:15
Vayiru ahe yosef ki met avihem vayomeru lu yistemenu yosef vehaşev yaşiv lanu et kol haraa aşer gamalnu oto.
וַיִּרְא֤וּ אֲחֵֽי־יוֹסֵף֙ כִּי־מֵ֣ת אֲבִיהֶ֔ם וַיֹּ֣אמְר֔וּ ל֥וּ יִשְׂטְמֵ֖נוּ יוֹסֵ֑ף וְהָשֵׁ֤ב יָשִׁיב֙ לָ֔נוּ אֵ֚ת כָּל־הָ֣רָעָ֔ה אֲשֶׁ֥ר גָּמַ֖לְנוּ אֹתֽוֹ׃
Yosef’in kardeşleri babalarının öldüğünü görünce, “Ya Yosef bize kin besliyorsa?” dediler. “Ona yaptığımız bütün kötülüğü bize geri öderse?”
Bereşit 50:17
Ko tomeru leyosef ana sa na peşa aheha vehatatam ki raa gemaluha veata sa na lefeşa avde elohe aviha vayevk yosef bedaberam elav.
כֹּֽה־תֹאמְר֣וּ לְיוֹסֵ֗ף אָ֣נָּ֡א שָׂ֣א נָ֠א פֶּ֣שַׁע אַחֶ֤יךָ וְחַטָּאתָם֙ כִּי־רָעָ֣ה גְמָל֔וּךָ וְעַתָּה֙ שָׂ֣א נָ֔א לְפֶ֥שַׁע עַבְדֵ֖י אֱלֹהֵ֣י אָבִ֑יךָ וַיֵּ֥בְךְּ יוֹסֵ֖ף בְּדַבְּרָ֥ם אֵלָֽיו׃
‘Yosef’e şöyle söyleyin: Kardeşlerinin suçunu ve günahını lütfen bağışla; çünkü sana kötülük ettiler.’ Şimdi lütfen babanın Tanrısı’nın kullarının suçunu bağışla.” Bu sözler ona iletilirken Yosef ağladı.
Bereşit 50:18
Vayelehu gam ehav vayipelu lefanav vayomeru hinenu leha laavadim.
וַיֵּלְכוּ֙ גַּם־אֶחָ֔יו וַֽיִּפְּל֖וּ לְפָנָ֑יו וַיֹּ֣אמְר֔וּ הִנֶּ֥נּֽוּ לְךָ֖ לַעֲבָדִֽים׃
Kardeşleri de gelip önünde yere kapandılar. “İşte, kölelerin olarak karşındayız” dediler.
Bereşit 50:24
Vayomer yosef el ehav anohi met velohim pakod yifkod ethem veheela ethem min haarets hazot el haarets aşer nişba leavraham leyitshak uleyaakov.
וַיֹּ֤אמֶר יוֹסֵף֙ אֶל־אֶחָ֔יו אָנֹכִ֖י מֵ֑ת וֵֽאלֹהִ֞ים פָּקֹ֧ד יִפְקֹ֣ד אֶתְכֶ֗ם וְהֶעֱלָ֤ה אֶתְכֶם֙ מִן־הָאָ֣רֶץ הַזֹּ֔את אֶל־הָאָ֕רֶץ אֲשֶׁ֥ר נִשְׁבַּ֛ע לְאַבְרָהָ֥ם לְיִצְחָ֖ק וּֽלְיַעֲקֹֽב׃
Yosef kardeşlerine, “Ben ölmek üzereyim” dedi. “Ama Tanrı sizi mutlaka hatırlayıp yardımınıza gelecek. Sizi bu ülkeden çıkarıp Avraam’a, Yitshak’a ve Yaakov’a yeminle söz verdiği ülkeye götürecek.”
Şemot 1:6
Vayamot yosef vehol ehav vehol hador hau.
וַיָּ֤מָת יוֹסֵף֙ וְכָל־אֶחָ֔יו וְכֹ֖ל הַדּ֥וֹר הַהֽוּא׃
Yosef, bütün kardeşleri ve o kuşağın tümü öldü.
Şemot 2:11
Bu ayette 2 eşleşme
Vayehi bayamim hahem vayigdal moşe vayetse el ehav vayar besivlotam vayar iş mitsri make iş ivri meehav.
וַיְהִ֣י ׀ בַּיָּמִ֣ים הָהֵ֗ם וַיִּגְדַּ֤ל מֹשֶׁה֙ וַיֵּצֵ֣א אֶל־אֶחָ֔יו וַיַּ֖רְא בְּסִבְלֹתָ֑ם וַיַּרְא֙ אִ֣ישׁ מִצְרִ֔י מַכֶּ֥ה אִישׁ־עִבְרִ֖י מֵאֶחָֽיו׃
O günlerde Moşe büyümüştü. Kardeşlerinin yanına çıktı ve onların ağır yükler altında çalıştığını gördü. Bir Mısırlının, kardeşlerinden bir İbraniyi dövdüğünü gördü.
Şemot 4:14
Vayihar af Adonay bemoşe vayomer halo aharon ahiha halevi yadati ki daber yedaber u vegam hine u yotse likrateha veraaha vesamah belibo.
וַיִּֽחַר־אַ֨ף יְהוָ֜ה בְּמֹשֶׁ֗ה וַיֹּ֙אמֶר֙ הֲלֹ֨א אַהֲרֹ֤ן אָחִ֙יךָ֙ הַלֵּוִ֔י יָדַ֕עְתִּי כִּֽי־דַבֵּ֥ר יְדַבֵּ֖ר ה֑וּא וְגַ֤ם הִנֵּה־הוּא֙ יֹצֵ֣א לִקְרָאתֶ֔ךָ וְרָאֲךָ֖ וְשָׂמַ֥ח בְּלִבּֽוֹ׃
Adonay, Moşe’ye öfkelendi. “Levili kardeşin Aaron yok mu?” dedi. “Onun iyi konuştuğunu biliyorum. İşte, seni karşılamaya çıkıyor. Seni görünce yürekten sevinecek.
Şemot 4:18
Vayeleh moşe vayaşov el yeter hoteno vayomer lo eleha na veaşuva el ahay aşer bemitsrayim veere haodam hayim vayomer yitro lemoşe leh leşalom.
וַיֵּ֨לֶךְ מֹשֶׁ֜ה וַיָּ֣שָׁב ׀ אֶל־יֶ֣תֶר חֹֽתְנ֗וֹ וַיֹּ֤אמֶר לוֹ֙ אֵ֣לְכָה נָּ֗א וְאָשׁ֙וּבָה֙ אֶל־אַחַ֣י אֲשֶׁר־בְּמִצְרַ֔יִם וְאֶרְאֶ֖ה הַעוֹדָ֣ם חַיִּ֑ים וַיֹּ֧אמֶר יִתְר֛וֹ לְמֹשֶׁ֖ה לֵ֥ךְ לְשָׁלֽוֹם׃
Moşe kayınpederi Yeter’in yanına dönüp, “Lütfen Mısır’daki kardeşlerime döneyim, hâlâ yaşayıp yaşamadıklarını göreyim” dedi. Yitro, Moşe’ye, “Esenlikle git” dedi.
Şemot 7:1
Vayomer Adonay el moşe ree netatiha Elohim lefaro veaharon ahiha yihye nevieha.
וַיֹּ֤אמֶר יְהוָה֙ אֶל־מֹשֶׁ֔ה רְאֵ֛ה נְתַתִּ֥יךָ אֱלֹהִ֖ים לְפַרְעֹ֑ה וְאַהֲרֹ֥ן אָחִ֖יךָ יִהְיֶ֥ה נְבִיאֶֽךָ׃
Adonay, Moşe’ye şöyle dedi: “Bak, seni Firavun üzerinde yetkili kıldım; kardeşin Aaron da senin sözcün olacak.
Şemot 7:2
Ata tedaber et kol aşer atsaveka veaharon ahiha yedaber el paro veşilah et bene yisrael meartso.
אַתָּ֣ה תְדַבֵּ֔ר אֵ֖ת כָּל־אֲשֶׁ֣ר אֲצַוֶּ֑ךָּ וְאַהֲרֹ֤ן אָחִ֙יךָ֙ יְדַבֵּ֣ר אֶל־פַּרְעֹ֔ה וְשִׁלַּ֥ח אֶת־בְּנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֖ל מֵאַרְצֽוֹ׃
Sen sana buyurduğum her şeyi söyleyeceksin. Kardeşin Aaron da Firavun’la konuşacak; İsrael oğullarını ülkesinden salıversin.
Şemot 10:23
Lo rau iş et ahiv velo kamu iş mitahtav şeloşet yamim ulehol bene yisrael haya or bemoşevotam.
לֹֽא־רָא֞וּ אִ֣ישׁ אֶת־אָחִ֗יו וְלֹא־קָ֛מוּ אִ֥ישׁ מִתַּחְתָּ֖יו שְׁלֹ֣שֶׁת יָמִ֑ים וּֽלְכָל־בְּנֵ֧י יִשְׂרָאֵ֛ל הָ֥יָה א֖וֹר בְּמוֹשְׁבֹתָֽם׃
Üç gün boyunca kimse birbirini göremedi, kimse yerinden kalkamadı. Ama bütün İsrael oğullarının yaşadıkları yerlerde ışık vardı.
Şemot 16:15
Vayiru vene yisrael vayomeru iş el ahiv man u ki lo yadeu ma u vayomer moşe alehem u halehem aşer natan Adonay lahem leohla.
וַיִּרְא֣וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֗ל וַיֹּ֨אמְר֜וּ אִ֤ישׁ אֶל־אָחִיו֙ מָ֣ן ה֔וּא כִּ֛י לֹ֥א יָדְע֖וּ מַה־ה֑וּא וַיֹּ֤אמֶר מֹשֶׁה֙ אֲלֵהֶ֔ם ה֣וּא הַלֶּ֔חֶם אֲשֶׁ֨ר נָתַ֧ן יְהוָ֛ה לָכֶ֖ם לְאָכְלָֽה׃
İsrael oğulları bunu görünce birbirlerine, “Bu nedir?” dediler; çünkü ne olduğunu bilmiyorlardı. Moşe onlara, “Bu, Adonay’ın yemeniz için size verdiği ekmektir” dedi.
Şemot 25:20
Vehayu hakeruvim porese henafayim lemala sohehim behanfehem al hakaporet ufenehem iş el ahiv el hakaporet yihyu pene hakeruvim.
וְהָי֣וּ הַכְּרֻבִים֩ פֹּרְשֵׂ֨י כְנָפַ֜יִם לְמַ֗עְלָה סֹכְכִ֤ים בְּכַנְפֵיהֶם֙ עַל־הַכַּפֹּ֔רֶת וּפְנֵיהֶ֖ם אִ֣ישׁ אֶל־אָחִ֑יו אֶל־הַכַּפֹּ֔רֶת יִהְי֖וּ פְּנֵ֥י הַכְּרֻבִֽים׃
Keruvlar kanatlarını yukarıya doğru açıp kapağı kanatlarıyla örtecekler. Yüzleri birbirine dönük olacak; keruvların yüzleri kapağa doğru bakacak.
Şemot 28:1
Veata hakrev eleha et aharon ahiha veet banav ito mitoh bene yisrael lehahano li aharon nadav vaaviu elazar veitamar bene aharon.
וְאַתָּ֡ה הַקְרֵ֣ב אֵלֶיךָ֩ אֶת־אַהֲרֹ֨ן אָחִ֜יךָ וְאֶת־בָּנָ֣יו אִתּ֔וֹ מִתּ֛וֹךְ בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל לְכַהֲנוֹ־לִ֑י אַהֲרֹ֕ן נָדָ֧ב וַאֲבִיה֛וּא אֶלְעָזָ֥ר וְאִיתָמָ֖ר בְּנֵ֥י אַהֲרֹֽן׃
Sen, kardeşin Aaron’u ve onunla birlikte oğullarını İsrael oğullarının arasından yanına getir ki Bana kâhin olarak hizmet etsinler: Aaron ve Aaron’un oğulları Nadav, Avihu, Elazar ve İtamar.
Şemot 28:2
Veasita vigde kodeş leaharon ahiha lehavod uletifaret.
וְעָשִׂ֥יתָ בִגְדֵי־קֹ֖דֶשׁ לְאַהֲרֹ֣ן אָחִ֑יךָ לְכָב֖וֹד וּלְתִפְאָֽרֶת׃
Kardeşin Aaron için onur ve görkem sağlayacak kutsal giysiler yapacaksın.
Şemot 28:4
Veele habegadim aşer yaasu hoşen veefod umeil uhetonet taşbets mitsnefet veavnet veasu vigde kodeş leaharon ahiha ulevanav lehahano li.
וְאֵ֨לֶּה הַבְּגָדִ֜ים אֲשֶׁ֣ר יַעֲשׂ֗וּ חֹ֤שֶׁן וְאֵפוֹד֙ וּמְעִ֔יל וּכְתֹ֥נֶת תַּשְׁבֵּ֖ץ מִצְנֶ֣פֶת וְאַבְנֵ֑ט וְעָשׂ֨וּ בִגְדֵי־קֹ֜דֶשׁ לְאַהֲרֹ֥ן אָחִ֛יךָ וּלְבָנָ֖יו לְכַהֲנוֹ־לִֽי׃
Yapacakları giysiler şunlardır: Göğüslük, efod, üstlük, kare desenli bir entari, sarık ve kuşak. Kardeşin Aaron’a ve oğullarına Bana kâhin olarak hizmet etmeleri için kutsal giysiler yapacaklar.
Şemot 28:41
Vehilbaşta otam et aharon ahiha veet banav ito umaşahta otam umileta et yadam vekidaşta otam vehihanu li.
וְהִלְבַּשְׁתָּ֤ אֹתָם֙ אֶת־אַהֲרֹ֣ן אָחִ֔יךָ וְאֶת־בָּנָ֖יו אִתּ֑וֹ וּמָשַׁחְתָּ֨ אֹתָ֜ם וּמִלֵּאתָ֧ אֶת־יָדָ֛ם וְקִדַּשְׁתָּ֥ אֹתָ֖ם וְכִהֲנ֥וּ לִֽי׃
Bunları kardeşin Aaron’a ve onunla birlikte oğullarına giydirecek, onları meshedecek, göreve başlatıp kutsayacaksın. Bana kâhin olarak hizmet edecekler.
Şemot 32:27
Vayomer lahem ko amar Adonay elohe yisrael simu iş harbo al yereho ivru vaşuvu mişaar laşaar bamahane vehirgu iş et ahiv veiş et reeu veiş et kerovo.
וַיֹּ֣אמֶר לָהֶ֗ם כֹּֽה־אָמַ֤ר יְהוָה֙ אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל שִׂ֥ימוּ אִישׁ־חַרְבּ֖וֹ עַל־יְרֵכ֑וֹ עִבְר֨וּ וָשׁ֜וּבוּ מִשַּׁ֤עַר לָשַׁ֙עַר֙ בַּֽמַּחֲנֶ֔ה וְהִרְג֧וּ אִֽישׁ־אֶת־אָחִ֛יו וְאִ֥ישׁ אֶת־רֵעֵ֖הוּ וְאִ֥ישׁ אֶת־קְרֹבֽוֹ׃
Onlara, “İsrael’in Tanrısı Adonay şöyle diyor” dedi: “‘Her biriniz kılıcını beline taksın. Ordugâhın içinde kapıdan kapıya gidip gelin; her biriniz kendi kardeşini, arkadaşını ve yakınını öldürsün.’”
Şemot 32:29
Vayomer moşe milu yedhem hayom ladonay ki iş bivno uveahiv velatet alehem hayom beraha.
וַיֹּ֣אמֶר מֹשֶׁ֗ה מִלְא֨וּ יֶדְכֶ֤ם הַיּוֹם֙ לַֽיהוָ֔ה כִּ֛י אִ֥ישׁ בִּבְנ֖וֹ וּבְאָחִ֑יו וְלָתֵ֧ת עֲלֵיכֶ֛ם הַיּ֖וֹם בְּרָכָֽה׃
Moşe, “Bugün kendinizi Adonay’ın hizmetine adayın; çünkü her biriniz kendi oğluna ve kardeşine karşı durdu. Böylece bugün size bereket versin” dedi.
Şemot 37:9
Vayihyu hakeruvim porese henafayim lemala sohehim behanfehem al hakaporet ufenehem iş el ahiv el hakaporet hayu pene hakeruvim.
וַיִּהְי֣וּ הַכְּרֻבִים֩ פֹּרְשֵׂ֨י כְנָפַ֜יִם לְמַ֗עְלָה סֹֽכְכִ֤ים בְּכַנְפֵיהֶם֙ עַל־הַכַּפֹּ֔רֶת וּפְנֵיהֶ֖ם אִ֣ישׁ אֶל־אָחִ֑יו אֶל־הַכַּפֹּ֔רֶת הָי֖וּ פְּנֵ֥י הַכְּרֻבִֽים׃ (פ)
Keruvlar kanatlarını yukarıya doğru açmış, kapağı kanatlarıyla örtüyorlardı. Yüzleri birbirine dönüktü; keruvların yüzleri kapağa doğru bakıyordu.
Vayikra 7:10
Vehol minha velula vaşemen vahareva lehol bene aharon tihye iş keahiv.
וְכָל־מִנְחָ֥ה בְלוּלָֽה־בַשֶּׁ֖מֶן וַחֲרֵבָ֑ה לְכָל־בְּנֵ֧י אַהֲרֹ֛ן תִּהְיֶ֖ה אִ֥ישׁ כְּאָחִֽיו׃ (פ)
Yağla karıştırılmış ya da kuru olan her tahıl sunusu, Aaron’un bütün oğullarına eşit olarak ait olacak.
Vayikra 10:4
Vayikra moşe el mişael veel eltsafan bene uziel dod aharon vayomer alehem kirvu seu et ahehem meet pene hakodeş el mihuts lamahane.
וַיִּקְרָ֣א מֹשֶׁ֗ה אֶל־מִֽישָׁאֵל֙ וְאֶ֣ל אֶלְצָפָ֔ן בְּנֵ֥י עֻזִּיאֵ֖ל דֹּ֣ד אַהֲרֹ֑ן וַיֹּ֣אמֶר אֲלֵהֶ֗ם קִ֠רְב֞וּ שְׂא֤וּ אֶת־אֲחֵיכֶם֙ מֵאֵ֣ת פְּנֵי־הַקֹּ֔דֶשׁ אֶל־מִח֖וּץ לַֽמַּחֲנֶֽה׃
Moşe, Aaron’un amcası Uziel’in oğulları Mişael ve Eltsafan’ı çağırdı. Onlara, “Yaklaşın; kardeşlerinizi kutsal yerin önünden alıp ordugâhın dışına taşıyın” dedi.
Vayikra 10:6
Vayomer moşe el aharon uleelazar uleitamar banav raşehem al tifrau uvigdehem lo tifromu velo tamutu veal kol haeda yiktsof vaahehem kol bet yisrael yivku et haserefa aşer saraf Adonay.
וַיֹּ֣אמֶר מֹשֶׁ֣ה אֶֽל־אַהֲרֹ֡ן וּלְאֶלְעָזָר֩ וּלְאִֽיתָמָ֨ר ׀ בָּנָ֜יו רָֽאשֵׁיכֶ֥ם אַל־תִּפְרָ֣עוּ ׀ וּבִגְדֵיכֶ֤ם לֹֽא־תִפְרֹ֙מוּ֙ וְלֹ֣א תָמֻ֔תוּ וְעַ֥ל כָּל־הָעֵדָ֖ה יִקְצֹ֑ף וַאֲחֵיכֶם֙ כָּל־בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֔ל יִבְכּוּ֙ אֶת־הַשְּׂרֵפָ֔ה אֲשֶׁ֖ר שָׂרַ֥ף יְהוָֽה׃
Moşe, Aaron’a ve oğulları Elazar ile İtamar’a şöyle dedi: “Saçlarınızı uzamaya bırakmayın, giysilerinizi yırtmayın; yoksa ölürsünüz ve bütün topluluk öfkeye uğrar. Kardeşleriniz, bütün İsrael halkı ise Adonay’ın meydana getirdiği bu yanış için ağlasın.
Vayikra 16:2
Vayomer Adonay el moşe daber el aharon ahiha veal yavo vehol et el hakodeş mibet laparohet el pene hakaporet aşer al haaron velo yamut ki beanan erae al hakaporet.
וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה אֶל־מֹשֶׁ֗ה דַּבֵּר֮ אֶל־אַהֲרֹ֣ן אָחִיךָ֒ וְאַל־יָבֹ֤א בְכָל־עֵת֙ אֶל־הַקֹּ֔דֶשׁ מִבֵּ֖ית לַפָּרֹ֑כֶת אֶל־פְּנֵ֨י הַכַּפֹּ֜רֶת אֲשֶׁ֤ר עַל־הָאָרֹן֙ וְלֹ֣א יָמ֔וּת כִּ֚י בֶּֽעָנָ֔ן אֵרָאֶ֖ה עַל־הַכַּפֹּֽרֶת׃
Adonay, Moşe’ye şöyle dedi: “Kardeşin Aaron’a söyle: Perdenin iç tarafındaki kutsal yere, Sandık’ın üzerindeki kapağın önüne istediği zaman girmesin; yoksa ölür. Çünkü kapağın üzerinde bulut içinde görünürüm.
Vayikra 18:14
Ervat ahi aviha lo tegale el işto lo tikrav dodateha hi.
עֶרְוַ֥ת אֲחִֽי־אָבִ֖יךָ לֹ֣א תְגַלֵּ֑ה אֶל־אִשְׁתּוֹ֙ לֹ֣א תִקְרָ֔ב דֹּדָֽתְךָ֖ הִֽוא׃ (ס)
Babanın erkek kardeşinin çıplaklığını açmayacaksın; onun karısına yaklaşmayacaksın. O senin yengendir.
Vayikra 18:16
Bu ayette 2 eşleşme
Ervat eşet ahiha lo tegale ervat ahiha hi.
עֶרְוַ֥ת אֵֽשֶׁת־אָחִ֖יךָ לֹ֣א תְגַלֵּ֑ה עֶרְוַ֥ת אָחִ֖יךָ הִֽוא׃ (ס)
Erkek kardeşinin karısının çıplaklığını açmayacaksın; o kardeşinin çıplaklığıdır.
Vayikra 19:17
Lo tisna et ahiha bilvaveha hoheah tohiah et amiteha velo tisa alav het.
לֹֽא־תִשְׂנָ֥א אֶת־אָחִ֖יךָ בִּלְבָבֶ֑ךָ הוֹכֵ֤חַ תּוֹכִ֙יחַ֙ אֶת־עֲמִיתֶ֔ךָ וְלֹא־תִשָּׂ֥א עָלָ֖יו חֵֽטְא׃
Kardeşinden yüreğinde nefret etmeyeceksin. Karşındakini mutlaka uyaracak, onun yüzünden günah yüklenmeyeceksin.
Vayikra 20:21
Bu ayette 2 eşleşme
Veiş aşer yikah et eşet ahiv nida hi ervat ahiv gila aririm yihyu.
וְאִ֗ישׁ אֲשֶׁ֥ר יִקַּ֛ח אֶת־אֵ֥שֶׁת אָחִ֖יו נִדָּ֣ה הִ֑וא עֶרְוַ֥ת אָחִ֛יו גִּלָּ֖ה עֲרִירִ֥ים יִהְיֽוּ׃
Erkek kardeşinin karısını alan kişi, arınmamış bir iş yapmıştır. Kardeşinin çıplaklığını açmıştır; çocuksuz kalacaklar.
Vayikra 21:2
Ki im lişero hakarov elav leimo uleaviv velivno ulevito uleahiv.
כִּ֚י אִם־לִשְׁאֵר֔וֹ הַקָּרֹ֖ב אֵלָ֑יו לְאִמּ֣וֹ וּלְאָבִ֔יו וְלִבְנ֥וֹ וּלְבִתּ֖וֹ וּלְאָחִֽיו׃
Ancak kendisine en yakın olan eşi, annesi, babası, oğlu, kızı ve erkek kardeşi için,
Vayikra 21:10
Vehakohen hagadol meehav aşer yutsak al roşo şemen hamişha umile et yado lilboş et habegadim et roşo lo yifra uvegadav lo yifrom.
וְהַכֹּהֵן֩ הַגָּד֨וֹל מֵאֶחָ֜יו אֲֽשֶׁר־יוּצַ֥ק עַל־רֹאשׁ֣וֹ ׀ שֶׁ֤מֶן הַמִּשְׁחָה֙ וּמִלֵּ֣א אֶת־יָד֔וֹ לִלְבֹּ֖שׁ אֶת־הַבְּגָדִ֑ים אֶת־רֹאשׁוֹ֙ לֹ֣א יִפְרָ֔ע וּבְגָדָ֖יו לֹ֥א יִפְרֹֽם׃
Kardeşleri arasındaki başkâhin, başına mesh yağı dökülmüş ve kutsal giysileri giymek üzere göreve başlatılmış kişi, saçlarını uzamaya bırakmayacak ve giysilerini yırtmayacak.
Vayikra 25:14
Vehi timkeru mimkar laamiteha o kano miyad amiteha al tonu iş et ahiv.
וְכִֽי־תִמְכְּר֤וּ מִמְכָּר֙ לַעֲמִיתֶ֔ךָ א֥וֹ קָנֹ֖ה מִיַּ֣ד עֲמִיתֶ֑ךָ אַל־תּוֹנ֖וּ אִ֥ישׁ אֶת־אָחִֽיו׃
Birbirinize bir şey satarken ya da birbirinizden alırken kardeşinize haksızlık etmeyeceksiniz.
Vayikra 25:25
Bu ayette 2 eşleşme
Ki yamuh ahiha umahar meahuzato uva goalo hakarov elav vegaal et mimkar ahiv.
כִּֽי־יָמ֣וּךְ אָחִ֔יךָ וּמָכַ֖ר מֵאֲחֻזָּת֑וֹ וּבָ֤א גֹֽאֲלוֹ֙ הַקָּרֹ֣ב אֵלָ֔יו וְגָאַ֕ל אֵ֖ת מִמְכַּ֥ר אָחִֽיו׃
Kardeşin yoksullaşıp mülkünden bir bölümünü satarsa en yakın kurtarıcı akrabası gelip kardeşinin sattığını bedelini ödeyerek geri alacak.
Vayikra 25:35
Vehi yamuh ahiha umata yado imah vehehezakta bo ger vetoşav vahay imah.
וְכִֽי־יָמ֣וּךְ אָחִ֔יךָ וּמָ֥טָה יָד֖וֹ עִמָּ֑ךְ וְהֶֽחֱזַ֣קְתָּ בּ֔וֹ גֵּ֧ר וְתוֹשָׁ֛ב וָחַ֖י עִמָּֽךְ׃
Kardeşin yoksullaşır, yanında geçimini sağlayamaz duruma düşerse ona destek olacaksın. Yabancı ve konuk gibi senin yanında yaşayabilsin.
Vayikra 25:36
Al tikah meito neşeh vetarbit veyareta meeloheha vehe ahiha imah.
אַל־תִּקַּ֤ח מֵֽאִתּוֹ֙ נֶ֣שֶׁךְ וְתַרְבִּ֔ית וְיָרֵ֖אתָ מֵֽאֱלֹהֶ֑יךָ וְחֵ֥י אָחִ֖יךָ עִמָּֽךְ׃
Ondan faiz ya da fazlalık almayacaksın. Tanrından kork; kardeşin senin yanında yaşayabilsin.
Vayikra 25:39
Vehi yamuh ahiha imah venimkar lah lo taavod bo avodat aved.
וְכִֽי־יָמ֥וּךְ אָחִ֛יךָ עִמָּ֖ךְ וְנִמְכַּר־לָ֑ךְ לֹא־תַעֲבֹ֥ד בּ֖וֹ עֲבֹ֥דַת עָֽבֶד׃
Yanındaki kardeşin yoksullaşıp sana satılırsa onu köle gibi çalıştırmayacaksın.
Vayikra 25:46
Bu ayette 2 eşleşme
Vehitnahaltem otam livnehem aharehem lareşet ahuza leolam bahem taavodu uveahehem bene yisrael iş beahiv lo tirde vo befareh.
וְהִתְנַחֲלְתֶּ֨ם אֹתָ֜ם לִבְנֵיכֶ֤ם אַחֲרֵיכֶם֙ לָרֶ֣שֶׁת אֲחֻזָּ֔ה לְעֹלָ֖ם בָּהֶ֣ם תַּעֲבֹ֑דוּ וּבְאַ֨חֵיכֶ֤ם בְּנֵֽי־יִשְׂרָאֵל֙ אִ֣ישׁ בְּאָחִ֔יו לֹא־תִרְדֶּ֥ה ב֖וֹ בְּפָֽרֶךְ׃ (ס)
Sizden sonra çocuklarınıza miras bırakarak mülk edinmelerini sağlayabilirsiniz; onları sürekli çalıştırabilirsiniz. Ama İsraeloğullarından olan kardeşlerinize, birbirinize acımasızca hükmetmeyeceksiniz.
Vayikra 25:47
Vehi tasig yad ger vetoşav imah umah ahiha imo venimkar leger toşav imah o leeker mişpahat ger.
וְכִ֣י תַשִּׂ֗יג יַ֣ד גֵּ֤ר וְתוֹשָׁב֙ עִמָּ֔ךְ וּמָ֥ךְ אָחִ֖יךָ עִמּ֑וֹ וְנִמְכַּ֗ר לְגֵ֤ר תּוֹשָׁב֙ עִמָּ֔ךְ א֥וֹ לְעֵ֖קֶר מִשְׁפַּ֥חַת גֵּֽר׃
Yanındaki yerleşik yabancı zenginleşir, kardeşin onun yanında yoksullaşır ve o yabancıya ya da yabancının ailesinden birine satılırsa,
Vayikra 25:48
Ahare nimkar geula tihye lo ehad meehav yigalenu.
אַחֲרֵ֣י נִמְכַּ֔ר גְּאֻלָּ֖ה תִּהְיֶה־לּ֑וֹ אֶחָ֥ד מֵאֶחָ֖יו יִגְאָלֶֽנּוּ׃
satıldıktan sonra bedeli ödenerek kurtarılma hakkı olacak. Kardeşlerinden biri onu kurtaracak.
Vayikra 26:37
Vehaşelu iş beahiv kemipene herev verodef ayin velo tiheye lahem tekuma lifne oyevehem.
וְכָשְׁל֧וּ אִישׁ־בְּאָחִ֛יו כְּמִפְּנֵי־חֶ֖רֶב וְרֹדֵ֣ף אָ֑יִן וְלֹא־תִֽהְיֶ֤ה לָכֶם֙ תְּקוּמָ֔ה לִפְנֵ֖י אֹֽיְבֵיכֶֽם׃
Kovalayan olmadığı hâlde kılıç önündeymiş gibi birbirlerine takılıp düşecekler. Düşmanlarınızın karşısında ayakta duramayacaksınız.
Bamidbar 6:7
Leaviv uleimo leahiv uleahoto lo yitama lahem bemotam ki nezer elohav al roşo.
לְאָבִ֣יו וּלְאִמּ֗וֹ לְאָחִיו֙ וּלְאַ֣חֹת֔וֹ לֹא־יִטַּמָּ֥א לָהֶ֖ם בְּמֹתָ֑ם כִּ֛י נֵ֥זֶר אֱלֹהָ֖יו עַל־רֹאשֽׁוֹ׃
Babası, annesi, erkek kardeşi ya da kız kardeşi öldüğünde onlar nedeniyle arınmamış duruma gelmeyecek; çünkü Tanrısına adanmışlığının işareti başındadır.
Bamidbar 8:26
Veşeret et ehav beohel moed lişmor mişmeret vaavoda lo yaavod kaha taase lalviyim bemişmerotam.
וְשֵׁרֵ֨ת אֶת־אֶחָ֜יו בְּאֹ֤הֶל מוֹעֵד֙ לִשְׁמֹ֣ר מִשְׁמֶ֔רֶת וַעֲבֹדָ֖ה לֹ֣א יַעֲבֹ֑ד כָּ֛כָה תַּעֲשֶׂ֥ה לַלְוִיִּ֖ם בְּמִשְׁמְרֹתָֽם׃ (פ)
Buluşma Çadırı’nda kardeşlerine gözetim görevini yerine getirerek yardım edecek ama hizmet işini yapmayacak. Levilerin görevlerini bu şekilde düzenleyeceksin.
Bamidbar 14:4
Vayomeru iş el ahiv nitena roş venaşuva mitsrayema.
וַיֹּאמְר֖וּ אִ֣ישׁ אֶל־אָחִ֑יו נִתְּנָ֥ה רֹ֖אשׁ וְנָשׁ֥וּבָה מִצְרָֽיְמָה׃
Birbirlerine, “Bir baş seçelim ve Mısır’a dönelim” dediler.
Bamidbar 16:10
Vayakrev oteha veet kol aheha vene levi itah uvikaştem gam kehuna.
וַיַּקְרֵב֙ אֹֽתְךָ֔ וְאֶת־כָּל־אַחֶ֥יךָ בְנֵי־לֵוִ֖י אִתָּ֑ךְ וּבִקַּשְׁתֶּ֖ם גַּם־כְּהֻנָּֽה׃
Seni ve seninle birlikte bütün kardeşlerin olan Levi’nin oğullarını yaklaştırdı. Şimdi kâhinliği de mi istiyorsunuz?
Bamidbar 18:2
Vegam et aheha mate levi şevet aviha hakrev itah veyilavu aleha vişaretuha veata uvaneha itah lifne ohel haedut.
וְגַ֣ם אֶת־אַחֶיךָ֩ מַטֵּ֨ה לֵוִ֜י שֵׁ֤בֶט אָבִ֙יךָ֙ הַקְרֵ֣ב אִתָּ֔ךְ וְיִלָּו֥וּ עָלֶ֖יךָ וִֽישָׁרְת֑וּךָ וְאַתָּה֙ וּבָנֶ֣יךָ אִתָּ֔ךְ לִפְנֵ֖י אֹ֥הֶל הָעֵדֻֽת׃
Kardeşlerin olan Levi kabilesini, babanın kabilesini de yanına yaklaştır. Sana katılsınlar ve sana hizmet etsinler. Sen ve oğulların ise Tanıklık Çadırı’nın önünde bulunacaksınız.
Bamidbar 18:6
Vaani hine lakahti et ahehem haleviyim mitoh bene yisrael lahem matana netunim ladonay laavod et avodat ohel moed.
וַאֲנִ֗י הִנֵּ֤ה לָקַ֙חְתִּי֙ אֶת־אֲחֵיכֶ֣ם הַלְוִיִּ֔ם מִתּ֖וֹךְ בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל לָכֶ֞ם מַתָּנָ֤ה נְתֻנִים֙ לַֽיהוָ֔ה לַעֲבֹ֕ד אֶת־עֲבֹדַ֖ת אֹ֥הֶל מוֹעֵֽד׃
İşte Ben, kardeşleriniz Levileri İsraeloğullarının arasından aldım. Buluşma Çadırı’nın hizmetini yapmak için Adonay’a verilmiş olarak size armağan edildiler.
Bamidbar 20:3
Vayarev haam im moşe vayomeru lemor velu gavanu bigva ahenu lifne Adonay.
וַיָּ֥רֶב הָעָ֖ם עִם־מֹשֶׁ֑ה וַיֹּאמְר֣וּ לֵאמֹ֔ר וְל֥וּ גָוַ֛עְנוּ בִּגְוַ֥ע אַחֵ֖ינוּ לִפְנֵ֥י יְהוָֽה׃
Halk Moşe’yle çekişip şöyle dedi: “Keşke kardeşlerimiz Adonay’ın huzurunda ölürken biz de ölseydik!
Bamidbar 20:8
Kah et hamate vehakhel et haeda ata veaharon ahiha vedibartem el hasela leenehem venatan memav vehotseta lahem mayim min hasela vehişkita et haeda veet beiram.
קַ֣ח אֶת־הַמַּטֶּ֗ה וְהַקְהֵ֤ל אֶת־הָעֵדָה֙ אַתָּה֙ וְאַהֲרֹ֣ן אָחִ֔יךָ וְדִבַּרְתֶּ֧ם אֶל־הַסֶּ֛לַע לְעֵינֵיהֶ֖ם וְנָתַ֣ן מֵימָ֑יו וְהוֹצֵאתָ֨ לָהֶ֥ם מַ֙יִם֙ מִן־הַסֶּ֔לַע וְהִשְׁקִיתָ֥ אֶת־הָעֵדָ֖ה וְאֶת־בְּעִירָֽם׃
“Değneği al. Sen ve kardeşin Aaron topluluğu toplayın. Gözlerinin önünde kayaya konuşun; suyunu verecek. Onlar için kayadan su çıkaracak, topluluğa ve hayvanlarına içireceksin.”
Bamidbar 20:14
Vayişlah moşe malahim mikadeş el meleh edom ko amar ahiha yisrael ata yadata et kol hatelaa aşer metsaatenu.
וַיִּשְׁלַ֨ח מֹשֶׁ֧ה מַלְאָכִ֛ים מִקָּדֵ֖שׁ אֶל־מֶ֣לֶךְ אֱד֑וֹם כֹּ֤ה אָמַר֙ אָחִ֣יךָ יִשְׂרָאֵ֔ל אַתָּ֣ה יָדַ֔עְתָּ אֵ֥ת כָּל־הַתְּלָאָ֖ה אֲשֶׁ֥ר מְצָאָֽתְנוּ׃
Moşe Kadeş’ten Edom kralına elçiler gönderdi: “Kardeşin İsrael şöyle diyor: Başımıza gelen bütün sıkıntıları biliyorsun.
Bamidbar 25:6
Vehine iş mibene yisrael ba vayakrev el ehav et hamidyanit leene moşe uleene kol adat bene yisrael vehema vohim petah ohel moed.
וְהִנֵּ֡ה אִישׁ֩ מִבְּנֵ֨י יִשְׂרָאֵ֜ל בָּ֗א וַיַּקְרֵ֤ב אֶל־אֶחָיו֙ אֶת־הַמִּדְיָנִ֔ית לְעֵינֵ֣י מֹשֶׁ֔ה וּלְעֵינֵ֖י כָּל־עֲדַ֣ת בְּנֵי־יִשְׂרָאֵ֑ל וְהֵ֣מָּה בֹכִ֔ים פֶּ֖תַח אֹ֥הֶל מוֹעֵֽד׃
İşte İsraeloğullarından bir adam geldi; Moşe’nin ve bütün İsraeloğulları topluluğunun gözü önünde, Midyanlı bir kadını kardeşlerinin yanına getirdi. Onlar Buluşma Çadırı’nın girişinde ağlıyorlardı.
Kelimenin yapısı ve biçimleri
Dilbilgisel ve sözlüksel ayrıntılar
Yazılı biçimler
- אֶחָ֔יו 94 kullanım
- אָחִ֨יךָ֙ 55 kullanım
- אַחַ֣י 39 kullanım
- אֲחֵיכֶם֙ 20 kullanım
- לְאָחִיו֙ 11 kullanım
- אַחֵ֖ינוּ 10 kullanım
- אַחִ֑ים 7 kullanım
- לְאָחִ֧יךָ 6 kullanım
- וְאָחִ֔יו 5 kullanım
- מֵאֶחָֽיו 5 kullanım
- אָ֖ח 4 kullanım
- בְּאָחִ֔יו 4 kullanım
- וְאַחֶ֑יךָ 3 kullanım
- מֵאָחִ֖יךָ 3 kullanım
- אָחִ֨יהָ֙ 2 kullanım
- אֲחֵיהֶ֖ם 2 kullanım
- וַאֲחִ֣י 2 kullanım
- כְּאָחִֽיו 2 kullanım
- בְּאָחִ֨יךָ֙ 1 kullanım
- הַאַֽחֵיכֶ֗ם 1 kullanım
- וַאֲחֵיכֶם֙ 1 kullanım
- וְאָחִ֥ינוּ 1 kullanım
- וּבְאָחִ֑יו 1 kullanım
- וּבְאַ֨חֵיכֶ֤ם 1 kullanım
- וּלְאָחִֽיו 1 kullanım
- וּלְאָחִ֖יךָ 1 kullanım
- לַאֲחֵ֥י 1 kullanım
- לְאָחִ֖יהָ 1 kullanım
- לַֽאֲחֵיכֶם֮ 1 kullanım
Türkçe okunuş biçimleri
- ehav 50 kullanım
- ahiha 45 kullanım
- ahiv 44 kullanım
- ahi 25 kullanım
- ahihem 15 kullanım
- aheha 12 kullanım
- ahe 8 kullanım
- ahehem 7 kullanım
- ahim 7 kullanım
- ahay 6 kullanım
- ahinu 6 kullanım
- leehav 6 kullanım
- leahiha 5 kullanım
- leahiv 5 kullanım
- meehav 5 kullanım
- ah 4 kullanım
- ahenu 4 kullanım
- veahiv 4 kullanım
- veaheha 3 kullanım
- veehav 3 kullanım
- beahiv 2 kullanım
- meaheha 2 kullanım
- beahiha 1 kullanım
- haahehem 1 kullanım
- keahiv 1 kullanım
- keehav 1 kullanım
- laahe 1 kullanım
- laahehem 1 kullanım
- leaheha 1 kullanım
- leahih 1 kullanım
- meahiha 1 kullanım
- uleahiha 1 kullanım
- uleahiv 1 kullanım
- uveahehem 1 kullanım
- uveahiv 1 kullanım
- vaahehem 1 kullanım
- vaahi 1 kullanım
- veahay 1 kullanım
- veahinu 1 kullanım
Dilbilgisel yapılar
- isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (50 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp3ms - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, tekil (44 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp2ms - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (44 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp3ms - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, çoğul (15 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp2mp - isim, eril, tekil, tamlayan (14 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc - edat + isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (12 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmpc/Sp3ms - isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, tekil (11 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp2ms - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 1. kişi, ortak, tekil (11 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp1cs - edat + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (10 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmsc/Sp3ms - isim, eril, çoğul, tamlayan (8 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc - isim, eril, çoğul, mutlak (7 kullanım)
Teknik kod
HNcmpa - isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 1. kişi, ortak, tekil (6 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp1cs - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 1. kişi, ortak, çoğul (6 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp1cp - edat + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, tekil (6 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmsc/Sp2ms - isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, çoğul (5 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp2mp - isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 1. kişi, ortak, çoğul (4 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp1cp - isim, eril, tekil, mutlak (4 kullanım)
Teknik kod
HNcmsa - bağlaç + isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, tekil (3 kullanım)
Teknik kod
HC/Ncmpc/Sp2ms - bağlaç + isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (3 kullanım)
Teknik kod
HC/Ncmpc/Sp3ms - edat + isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, tekil (3 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmpc/Sp2ms - bağlaç + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (2 kullanım)
Teknik kod
HC/Ncmsc/Sp3ms - bağlaç + edat + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (2 kullanım)
Teknik kod
HC/R/Ncmsc/Sp3ms - isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, çoğul (2 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp3mp - bağlaç + isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 1. kişi, ortak, tekil (1 kullanım)
Teknik kod
HC/Ncmpc/Sp1cs - bağlaç + isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, çoğul (1 kullanım)
Teknik kod
HC/Ncmpc/Sp2mp - bağlaç + isim, eril, tekil, tamlayan (1 kullanım)
Teknik kod
HC/Ncmsc - bağlaç + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 1. kişi, ortak, çoğul (1 kullanım)
Teknik kod
HC/Ncmsc/Sp1cp - bağlaç + edat + isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, çoğul (1 kullanım)
Teknik kod
HC/R/Ncmpc/Sp2mp - bağlaç + edat + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, tekil (1 kullanım)
Teknik kod
HC/R/Ncmsc/Sp2ms - isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, dişil, tekil (1 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp3fs - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, dişil, tekil (1 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp3fs - edat + isim, eril, çoğul, tamlayan (1 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmpc - edat + isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, çoğul (1 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmpc/Sp2mp - edat + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, dişil, tekil (1 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmsc/Sp2fs - edat + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, dişil, tekil (1 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmsc/Sp3fs - soru parçacığı + isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, çoğul (1 kullanım)
Teknik kod
HTi/Ncmpc/Sp2mp
Veri ve yöntem
UBS kaynak sözlük anlamları: brother; half-brother; cousin; nephew; kinsman; relative; countryman; friend; companion; colleague; a man ... his brother > one ... each other; any; brother! alas!; brazier
Kelime türü teknik kodu: N
Morfoloji ve temel kelime verisi OSHB ile Open Scriptures Hebrew Lexicon’dan gelir. Türkçe anlam, UBS Dictionary of Biblical Hebrew v0.9.2 kaynak anlamlarından hazırlanır ve yalnız editoryal doğrulamadan sonra ana sayfa akışında gösterilir.