TORA’DA TEMEL KELİME
דָּם
kan; mecazen kan dökme/öldürme; bağlama göre kişi veya şarap için benzetmeli kullanım
Bu temel kelime (lemma) Tora’da 166 kez, 125 farklı ayette görülür.
Kitaplara göre dağılım
- Bereşit11 kullanım10 ayet
- Şemot29 kullanım22 ayet
- Vayikra88 kullanım66 ayet
- Bamidbar15 kullanım10 ayet
- Devarim23 kullanım17 ayet
Geçtiği ayetler
Bamidbar 19:5
Vesaraf et hapara leenav et orah veet besarah veet damah al pirşah yisrof.
וְשָׂרַ֥ף אֶת־הַפָּרָ֖ה לְעֵינָ֑יו אֶת־עֹרָ֤הּ וְאֶת־בְּשָׂרָהּ֙ וְאֶת־דָּמָ֔הּ עַל־פִּרְשָׁ֖הּ יִשְׂרֹֽף׃
İnek onun gözü önünde yakılacak. Derisi, eti ve kanı, dışkısıyla birlikte yakılacak.
Bamidbar 23:24
Hen am kelavi yakum vehaari yitnasa lo yişkav ad yohal teref vedam halalim yişte.
הֶן־עָם֙ כְּלָבִ֣יא יָק֔וּם וְכַאֲרִ֖י יִתְנַשָּׂ֑א לֹ֤א יִשְׁכַּב֙ עַד־יֹ֣אכַל טֶ֔רֶף וְדַם־חֲלָלִ֖ים יִשְׁתֶּֽה׃
İşte dişi aslan gibi kalkıp aslan gibi doğrulan bir halk! Avını yemeden, öldürülenlerin kanını içmeden yatmaz.”
Bamidbar 35:19
Goel hadam u yamit et harotseah befigo vo u yemitenu.
גֹּאֵ֣ל הַדָּ֔ם ה֥וּא יָמִ֖ית אֶת־הָרֹצֵ֑חַ בְּפִגְעוֹ־ב֖וֹ ה֥וּא יְמִיתֶֽנּוּ׃
Katili kan öcünü alan akraba öldürecek. Onunla karşılaştığında onu öldürecek.
Bamidbar 35:21
O veeva hikau veyado vayamot mot yumat hamake rotseah u goel hadam yamit et harotseah befigo vo.
א֣וֹ בְאֵיבָ֞ה הִכָּ֤הוּ בְיָדוֹ֙ וַיָּמֹ֔ת מֽוֹת־יוּמַ֥ת הַמַּכֶּ֖ה רֹצֵ֣חַֽ ה֑וּא גֹּאֵ֣ל הַדָּ֗ם יָמִ֛ית אֶת־הָרֹצֵ֖חַ בְּפִגְעוֹ־בֽוֹ׃
Ya da düşmanlıkla eliyle ona vurur ve o ölürse, vuran kişi kesinlikle öldürülecek; katildir. Kan öcünü alan akraba, katille karşılaştığında onu öldürecek.
Bamidbar 35:24
Veşafetu haeda ben hamake uven goel hadam al hamişpatim haele.
וְשָֽׁפְטוּ֙ הָֽעֵדָ֔ה בֵּ֚ין הַמַּכֶּ֔ה וּבֵ֖ין גֹּאֵ֣ל הַדָּ֑ם עַ֥ל הַמִּשְׁפָּטִ֖ים הָאֵֽלֶּה׃
Topluluk, vuran kişiyle kan öcünü alan akraba arasında bu hükümlere göre karar verecek.
Bamidbar 35:25
Vehitsilu haeda et harotseah miyad goel hadam veheşivu oto haeda el ir miklato aşer nas şama veyaşav bah ad mot hakohen hagadol aşer maşah oto beşemen hakodeş.
וְהִצִּ֨ילוּ הָעֵדָ֜ה אֶת־הָרֹצֵ֗חַ מִיַּד֮ גֹּאֵ֣ל הַדָּם֒ וְהֵשִׁ֤יבוּ אֹתוֹ֙ הָֽעֵדָ֔ה אֶל־עִ֥יר מִקְלָט֖וֹ אֲשֶׁר־נָ֣ס שָׁ֑מָּה וְיָ֣שַׁב בָּ֗הּ עַד־מוֹת֙ הַכֹּהֵ֣ן הַגָּדֹ֔ל אֲשֶׁר־מָשַׁ֥ח אֹת֖וֹ בְּשֶׁ֥מֶן הַקֹּֽדֶשׁ׃
Topluluk, adam öldüreni kan öcünü alan akrabanın elinden kurtaracak ve kaçtığı sığınma şehrine geri gönderecek. Kutsal yağla meshedilmiş büyük kohenin ölümüne kadar orada kalacak.
Bamidbar 35:27
Bu ayette 3 eşleşme
Umatsa oto goel hadam mihuts ligvul ir miklato veratsah goel hadam et harotseah en lo dam.
וּמָצָ֤א אֹתוֹ֙ גֹּאֵ֣ל הַדָּ֔ם מִח֕וּץ לִגְב֖וּל עִ֣יר מִקְלָט֑וֹ וְרָצַ֞ח גֹּאֵ֤ל הַדָּם֙ אֶת־הָ֣רֹצֵ֔חַ אֵ֥ין ל֖וֹ דָּֽם׃
Kan öcünü alan akraba onu sığınma şehrinin sınırının dışında bulup öldürürse kan dökme suçundan sorumlu olmayacak.
Bamidbar 35:33
Bu ayette 3 eşleşme
Velo tahanifu et haarets aşer atem bah ki hadam u yahanif et haarets velaarets lo yehupar ladam aşer şupah bah ki im bedam şofeho.
וְלֹֽא־תַחֲנִ֣יפוּ אֶת־הָאָ֗רֶץ אֲשֶׁ֤ר אַתֶּם֙ בָּ֔הּ כִּ֣י הַדָּ֔ם ה֥וּא יַחֲנִ֖יף אֶת־הָאָ֑רֶץ וְלָאָ֣רֶץ לֹֽא־יְכֻפַּ֗ר לַדָּם֙ אֲשֶׁ֣ר שֻׁפַּךְ־בָּ֔הּ כִּי־אִ֖ם בְּדַ֥ם שֹׁפְכֽוֹ׃
İçinde bulunduğunuz ülkeyi kirletmeyeceksiniz. Çünkü kan ülkeyi kirletir; ülkede dökülen kan için, onu dökenin kanından başka kefaret sağlanamaz.
Devarim 12:16
Rak hadam lo tohelu al haarets tişpehenu kamayim.
רַ֥ק הַדָּ֖ם לֹ֣א תֹאכֵ֑לוּ עַל־הָאָ֥רֶץ תִּשְׁפְּכֶ֖נּוּ כַּמָּֽיִם׃
Yalnız kanı yemeyeceksiniz; onu su gibi yere dökeceksiniz.
Devarim 12:23
Bu ayette 2 eşleşme
Rak hazak levilti ahol hadam ki hadam u hanafeş velo tohal hanefeş im habasar.
רַ֣ק חֲזַ֗ק לְבִלְתִּי֙ אֲכֹ֣ל הַדָּ֔ם כִּ֥י הַדָּ֖ם ה֣וּא הַנָּ֑פֶשׁ וְלֹא־תֹאכַ֥ל הַנֶּ֖פֶשׁ עִם־הַבָּשָֽׂר׃
Yalnız kanı yememekte kararlı ol. Çünkü kan candır; canı etle birlikte yemeyeceksin.
Devarim 12:27
Bu ayette 2 eşleşme
Veasita oloteha habasar vehadam al mizbah Adonay eloheha vedam zevaheha yişafeh al mizbah Adonay eloheha vehabasar tohel.
וְעָשִׂ֤יתָ עֹלֹתֶ֙יךָ֙ הַבָּשָׂ֣ר וְהַדָּ֔ם עַל־מִזְבַּ֖ח יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֑יךָ וְדַם־זְבָחֶ֗יךָ יִשָּׁפֵךְ֙ עַל־מִזְבַּח֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ וְהַבָּשָׂ֖ר תֹּאכֵֽל׃
Olah sunularını, etini ve kanını Tanrın Adonay’ın sunağında sunacaksın. Diğer kurbanlarının kanı Tanrın Adonay’ın sunağına dökülecek; etini ise yiyeceksin.
Devarim 15:23
Rak et damo lo tohel al haarets tişpehenu kamayim.
רַ֥ק אֶת־דָּמ֖וֹ לֹ֣א תֹאכֵ֑ל עַל־הָאָ֥רֶץ תִּשְׁפְּכֶ֖נּוּ כַּמָּֽיִם׃ (פ)
Yalnız kanını yemeyecek, su gibi toprağa dökeceksin.
Devarim 17:8
Bu ayette 2 eşleşme
Ki yipale mimeha davar lamişpat ben dam ledam ben din ledin uven nega lanega divre rivot bişareha vekamta vealita el hamakom aşer yivhar Adonay eloheha bo.
כִּ֣י יִפָּלֵא֩ מִמְּךָ֨ דָבָ֜ר לַמִּשְׁפָּ֗ט בֵּֽין־דָּ֨ם ׀ לְדָ֜ם בֵּֽין־דִּ֣ין לְדִ֗ין וּבֵ֥ין נֶ֙גַע֙ לָנֶ֔גַע דִּבְרֵ֥י רִיבֹ֖ת בִּשְׁעָרֶ֑יךָ וְקַמְתָּ֣ וְעָלִ֔יתָ אֶל־הַמָּק֔וֹם אֲשֶׁ֥ר יִבְחַ֛ר יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ בּֽוֹ׃
Kentlerinde ortaya çıkan anlaşmazlıklarda, kanla kan, davayla dava, belirtiyle belirti arasında karar vermek senin için güç olursa, kalkıp Tanrın Adonay'ın seçeceği yere çıkacaksın.
Devarim 19:6
Pen yirdof goel hadam ahare harotseah ki yeham levavo vehisigo ki yirbe hadereh vehikau nafeş velo en mişpat mavet ki lo sone u lo mitemol şilşom.
פֶּן־יִרְדֹּף֩ גֹּאֵ֨ל הַדָּ֜ם אַחֲרֵ֣י הָרֹצֵ֗חַ כִּי־יֵחַם֮ לְבָבוֹ֒ וְהִשִּׂיג֛וֹ כִּֽי־יִרְבֶּ֥ה הַדֶּ֖רֶךְ וְהִכָּ֣הוּ נָ֑פֶשׁ וְלוֹ֙ אֵ֣ין מִשְׁפַּט־מָ֔וֶת כִּ֠י לֹ֣א שֹׂנֵ֥א ה֛וּא ל֖וֹ מִתְּמ֥וֹל שִׁלְשֽׁוֹם׃
Yoksa kanın öcünü alacak yakın, öfkesi alevlenmişken öldürenin peşine düşebilir; yol uzun olduğu için ona yetişip onu öldürebilir. Oysa önceden ona nefret beslemediği için öldüren kişi ölüm cezasını hak etmemiştir.
Devarim 19:10
Bu ayette 2 eşleşme
Velo yişafeh dam naki bekerev artseha aşer Adonay eloheha noten leha nahala vehaya aleha damim.
וְלֹ֤א יִשָּׁפֵךְ֙ דָּ֣ם נָקִ֔י בְּקֶ֣רֶב אַרְצְךָ֔ אֲשֶׁר֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ נֹתֵ֥ן לְךָ֖ נַחֲלָ֑ה וְהָיָ֥ה עָלֶ֖יךָ דָּמִֽים׃ (ס)
Böylece Tanrın Adonay'ın sana miras olarak verdiği ülkede suçsuz kanı dökülmeyecek ve kanın sorumluluğu sana yüklenmeyecek.
Devarim 19:12
Veşalehu zikne iro velakehu oto mişam venatenu oto beyad goel hadam vamet.
וְשָֽׁלְחוּ֙ זִקְנֵ֣י עִיר֔וֹ וְלָקְח֥וּ אֹת֖וֹ מִשָּׁ֑ם וְנָתְנ֣וּ אֹת֗וֹ בְּיַ֛ד גֹּאֵ֥ל הַדָּ֖ם וָמֵֽת׃
kentinin ileri gelenleri adam gönderip onu oradan alacak, kanın öcünü alacak yakının eline teslim edecekler ve o kişi ölecek.
Devarim 19:13
Lo tahos eneha alav uviarta dam hanaki miyisrael vetov lah.
לֹא־תָח֥וֹס עֵֽינְךָ֖ עָלָ֑יו וּבִֽעַרְתָּ֧ דַֽם־הַנָּקִ֛י מִיִּשְׂרָאֵ֖ל וְט֥וֹב לָֽךְ׃ (ס)
Ona acımayacaksın. İsrael'den suçsuz kanı dökme suçunu ortadan kaldıracaksın ki senin için iyi olsun.
Devarim 21:7
Veanu veameru yadenu lo şafehu et hadam haze veenenu lo rau.
וְעָנ֖וּ וְאָמְר֑וּ יָדֵ֗ינוּ לֹ֤א שפכה [שָֽׁפְכוּ֙] אֶת־הַדָּ֣ם הַזֶּ֔ה וְעֵינֵ֖ינוּ לֹ֥א רָאֽוּ׃
Şöyle açıklayacaklar: 'Bu kanı ellerimiz dökmedi, gözlerimiz görmedi.
Devarim 21:8
Bu ayette 2 eşleşme
Kaper leameha yisrael aşer padita Adonay veal titen dam naki bekerev ameha yisrael venikaper lahem hadam.
כַּפֵּר֩ לְעַמְּךָ֨ יִשְׂרָאֵ֤ל אֲשֶׁר־פָּדִ֙יתָ֙ יְהוָ֔ה וְאַל־תִּתֵּן֙ דָּ֣ם נָקִ֔י בְּקֶ֖רֶב עַמְּךָ֣ יִשְׂרָאֵ֑ל וְנִכַּפֵּ֥ר לָהֶ֖ם הַדָּֽם׃
Adonay, kurtardığın halkın İsrael'i bağışla; halkın İsrael'in ortasına suçsuz kanının sorumluluğunu yükleme.' Böylece dökülen kan için bağışlanacaklar.
Devarim 21:9
Veata tevaer hadam hanaki mikirbeha ki taase hayaşar beene Adonay.
וְאַתָּ֗ה תְּבַעֵ֛ר הַדָּ֥ם הַנָּקִ֖י מִקִּרְבֶּ֑ךָ כִּֽי־תַעֲשֶׂ֥ה הַיָּשָׁ֖ר בְּעֵינֵ֥י יְהוָֽה׃ (ס)
Adonay'ın gözünde doğru olanı yaparak suçsuz kanının sorumluluğunu aranızdan kaldıracaksın.
Devarim 22:8
Ki tivne bayit hadaş veasita maake legageha velo tasim damim beveteha ki yipol hanofel mimenu.
כִּ֤י תִבְנֶה֙ בַּ֣יִת חָדָ֔שׁ וְעָשִׂ֥יתָ מַעֲקֶ֖ה לְגַגֶּ֑ךָ וְלֹֽא־תָשִׂ֤ים דָּמִים֙ בְּבֵיתֶ֔ךָ כִּֽי־יִפֹּ֥ל הַנֹּפֵ֖ל מִמֶּֽנּוּ׃ (ס)
Yeni bir ev yaptığında damına korkuluk yapacaksın. Böylece oradan biri düşerse evine kan dökme sorumluluğu getirmemiş olacaksın.
Devarim 27:25
Arur lokeah şohad lehakot nefeş dam naki veamar kol haam amen.
אָרוּר֙ לֹקֵ֣חַ שֹׁ֔חַד לְהַכּ֥וֹת נֶ֖פֶשׁ דָּ֣ם נָקִ֑י וְאָמַ֥ר כָּל־הָעָ֖ם אָמֵֽן׃ (ס)
"Suçsuz birini öldürmek için rüşvet alan lanetlidir." Bütün halk, "Amen" diyecek.
Devarim 32:14
Hemat bakar vahalev tson im helev karim veelim bene vaşan veatudim im helev kilyot hita vedam enav tişte hamer.
חֶמְאַ֨ת בָּקָ֜ר וַחֲלֵ֣ב צֹ֗אן עִם־חֵ֨לֶב כָּרִ֜ים וְאֵילִ֤ים בְּנֵֽי־בָשָׁן֙ וְעַתּוּדִ֔ים עִם־חֵ֖לֶב כִּלְי֣וֹת חִטָּ֑ה וְדַם־עֵנָ֖ב תִּשְׁתֶּה־חָֽמֶר׃
İnek kaymağı, davar sütü, besili kuzular, Başan koçları ve tekeler, dolgun buğday taneleri verdi. Üzümün kanını, köpüren şarabı içtin.
Devarim 32:42
Bu ayette 2 eşleşme
Aşkir hitsay midam veharbi tohal basar midam halal veşivya meroş parot oyev.
אַשְׁכִּ֤יר חִצַּי֙ מִדָּ֔ם וְחַרְבִּ֖י תֹּאכַ֣ל בָּשָׂ֑ר מִדַּ֤ם חָלָל֙ וְשִׁבְיָ֔ה מֵרֹ֖אשׁ פַּרְע֥וֹת אוֹיֵֽב׃
Oklarımı kanla sarhoş edeceğim, kılıcım et yiyecek; öldürülenlerin ve tutsakların kanından, düşmanın uzun saçlı başlarından.'
Devarim 32:43
Harninu goyim amo ki dam avadav yikom venakam yaşiv letsarav vehiper admato amo.
הַרְנִ֤ינוּ גוֹיִם֙ עַמּ֔וֹ כִּ֥י דַם־עֲבָדָ֖יו יִקּ֑וֹם וְנָקָם֙ יָשִׁ֣יב לְצָרָ֔יו וְכִפֶּ֥ר אַדְמָת֖וֹ עַמּֽוֹ׃ (פ)
Ey uluslar, Onun halkını övün! Çünkü kullarının kanının öcünü alacak, hasımlarına öçle karşılık verecek; halkının toprağını arındıracak.
Kelimenin yapısı ve biçimleri
Dilbilgisel ve sözlüksel ayrıntılar
Yazılı biçimler
- הַדָּ֖ם 51 kullanım
- דָ֑ם 30 kullanım
- דָּמ֔וֹ 17 kullanım
- מִדַּ֣ם 13 kullanım
- בַּדָּ֣ם 10 kullanım
- דָּמִ֛ים 6 kullanım
- לְדָ֖ם 6 kullanım
- דָּמָ֣הּ 5 kullanım
- דְּמֵיהֶ֥ם 5 kullanım
- מִדָּמָהּ֙ 5 kullanım
- דְּמֵ֥י 3 kullanım
- וְדַם 3 kullanım
- דָּמֶ֑יהָ 2 kullanım
- דָּמָם֙ 2 kullanım
- מִדָּמוֹ֙ 2 kullanım
- בִּדְמֵ֣י 1 kullanım
- דָּמָ֥יו 1 kullanım
- דִּמְכֶ֤ם 1 kullanım
- וּבְדַם 1 kullanım
- וְהַדָּ֔ם 1 kullanım
- וּמִדַּ֣ם 1 kullanım
Türkçe okunuş biçimleri
- hadam 51 kullanım
- dam 30 kullanım
- damo 17 kullanım
- midam 13 kullanım
- badam 6 kullanım
- damim 6 kullanım
- damah 5 kullanım
- demehem 5 kullanım
- ledam 5 kullanım
- midamah 5 kullanım
- bedam 4 kullanım
- deme 3 kullanım
- vedam 3 kullanım
- damam 2 kullanım
- dameha 2 kullanım
- midamo 2 kullanım
- bidme 1 kullanım
- damav 1 kullanım
- dimhem 1 kullanım
- ladam 1 kullanım
- umidam 1 kullanım
- uvedam 1 kullanım
- vehadam 1 kullanım
Dilbilgisel yapılar
- belirli artikel + isim, eril, tekil, mutlak (51 kullanım)
Teknik kod
HTd/Ncmsa - isim, eril, tekil, mutlak (17 kullanım)
Teknik kod
HNcmsa - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (17 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp3ms - edat + isim, eril, tekil, tamlayan (17 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmsc - isim, eril, tekil, tamlayan (13 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc - edat (belirli artikel içerir) + isim, eril, tekil, mutlak (7 kullanım)
Teknik kod
HRd/Ncmsa - isim, eril, çoğul, mutlak (6 kullanım)
Teknik kod
HNcmpa - isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, çoğul (5 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp3mp - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, dişil, tekil (5 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp3fs - edat + isim, eril, tekil, mutlak (5 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmsa - edat + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, dişil, tekil (5 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmsc/Sp3fs - bağlaç + isim, eril, tekil, tamlayan (3 kullanım)
Teknik kod
HC/Ncmsc - isim, eril, çoğul, tamlayan (3 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc - bağlaç + edat + isim, eril, tekil, tamlayan (2 kullanım)
Teknik kod
HC/R/Ncmsc - isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, dişil, tekil (2 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp3fs - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, çoğul (2 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp3mp - edat + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (2 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmsc/Sp3ms - bağlaç + belirli artikel + isim, eril, tekil, mutlak (1 kullanım)
Teknik kod
HC/Td/Ncmsa - isim, eril, çoğul, tamlayan + zamir eki, 3. kişi, eril, tekil (1 kullanım)
Teknik kod
HNcmpc/Sp3ms - isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 2. kişi, eril, çoğul (1 kullanım)
Teknik kod
HNcmsc/Sp2mp - edat + isim, eril, çoğul, tamlayan (1 kullanım)
Teknik kod
HR/Ncmpc
Veri ve yöntem
UBS kaynak sözlük anlamları: blood; blood > wine; blood > person; blood > bloodshed
Kelime türü teknik kodu: N
Morfoloji ve temel kelime verisi OSHB ile Open Scriptures Hebrew Lexicon’dan gelir. Türkçe anlam, UBS Dictionary of Biblical Hebrew v0.9.2 kaynak anlamlarından hazırlanır ve yalnız editoryal doğrulamadan sonra ana sayfa akışında gösterilir.