TORA’DA KELİME
yemek, yedirmek; yiyip bitirmek; yok etmek; yararlanmak; kurbanı kabul etmek; mecazen sözleri dikkatle dinlemek veya sonuçlarına katlanmak · tamamlanmak; sona ermek; tükenmek
Bu İbranice biçim Tora’da 8 kez, 8 farklı ayette görülür.
Vaase li matamim kaaşer ahavti vehavia li veohela baavur tevarehha nafşi beterem amut.
וַעֲשֵׂה־לִ֨י מַטְעַמִּ֜ים כַּאֲשֶׁ֥ר אָהַ֛בְתִּי וְהָבִ֥יאָה לִּ֖י וְאֹכֵ֑לָה בַּעֲב֛וּר תְּבָרֶכְךָ֥ נַפְשִׁ֖י בְּטֶ֥רֶם אָמֽוּת׃
Sevdiğim gibi lezzetli yemekler hazırla, bana getir de yiyeyim. Böylece ölmeden önce seni gönülden kutsayayım.”
Havia li tsayid vaase li matamim veohela vaavarehha lifne Adonay lifne moti.
הָבִ֨יאָה לִּ֥י צַ֛יִד וַעֲשֵׂה־לִ֥י מַטְעַמִּ֖ים וְאֹכֵ֑לָה וַאֲבָרֶכְכָ֛ה לִפְנֵ֥י יְהוָ֖ה לִפְנֵ֥י מוֹתִֽי׃
‘Bana av eti getir, lezzetli yemekler hazırla da yiyeyim. Ölmeden önce Adonay’ın huzurunda seni kutsayayım.’
Vayomer yaakov el aviv anohi esav behoreha asiti kaaşer dibarta elay kum na şeva veohla mitsedi baavur tevarahani nafşeha.
וַיֹּ֨אמֶר יַעֲקֹ֜ב אֶל־אָבִ֗יו אָנֹכִי֙ עֵשָׂ֣ו בְּכֹרֶ֔ךָ עָשִׂ֕יתִי כַּאֲשֶׁ֥ר דִּבַּ֖רְתָּ אֵלָ֑י קֽוּם־נָ֣א שְׁבָ֗ה וְאָכְלָה֙ מִצֵּידִ֔י בַּעֲב֖וּר תְּבָרֲכַ֥נִּי נַפְשֶֽׁךָ׃
Yaakov babasına, “Ben ilk oğlun Esav’ım” dedi. “Bana söylediğini yaptım. Lütfen kalk, otur ve av etimden ye ki beni gönülden kutsayasın.”
Vayomer hagişa li veohela mitsed beni lemaan tevarehha nafşi vayageş lo vayohal vayave lo yayin vayeşt.
וַיֹּ֗אמֶר הַגִּ֤שָׁה לִּי֙ וְאֹֽכְלָה֙ מִצֵּ֣יד בְּנִ֔י לְמַ֥עַן תְּבָֽרֶכְךָ֖ נַפְשִׁ֑י וַיַּגֶּשׁ־לוֹ֙ וַיֹּאכַ֔ל וַיָּ֧בֵא ל֦וֹ יַ֖יִן וַיֵּֽשְׁתְּ׃
Yitshak, “Önüme getir de oğlumun av etinden yiyeyim ve seni gönülden kutsayayım” dedi. Yaakov yemeği ona getirdi, o da yedi. Şarap getirdi, o da içti.
Vaavadtem bagoyim veohla ethem erets oyevehem.
וַאֲבַדְתֶּ֖ם בַּגּוֹיִ֑ם וְאָכְלָ֣ה אֶתְכֶ֔ם אֶ֖רֶץ אֹיְבֵיכֶֽם׃
Ulusların arasında yok olacaksınız. Düşmanlarınızın ülkesi sizi yutacak.
Hibadelu mitoh haeda hazot vaahale otam keraga.
הִבָּ֣דְל֔וּ מִתּ֖וֹךְ הָעֵדָ֣ה הַזֹּ֑את וַאַכַלֶּ֥ה אֹתָ֖ם כְּרָֽגַע׃
“Bu topluluğun arasından ayrılın da onları bir anda yok edeyim.”
Heromu mitoh haeda hazot vaahale otam keraga vayipelu al penehem.
הֵרֹ֗מּוּ מִתּוֹךְ֙ הָעֵדָ֣ה הַזֹּ֔את וַאֲכַלֶּ֥ה אֹתָ֖ם כְּרָ֑גַע וַֽיִּפְּל֖וּ עַל־פְּנֵיהֶֽם׃
“Bu topluluğun arasından çekilin de onları bir anda yok edeyim.” Moşe ve Aaron yüzüstü yere kapandılar.
Lo tohelu hol nevela lager aşer bişareha titenena vaahalah o mahor lenaheri ki am kadoş ata ladonay eloheha lo tevaşel gedi bahalev imo.
לֹ֣א תֹאכְל֣וּ כָל־נְ֠בֵלָה לַגֵּ֨ר אֲשֶׁר־בִּשְׁעָרֶ֜יךָ תִּתְּנֶ֣נָּה וַאֲכָלָ֗הּ א֤וֹ מָכֹר֙ לְנָכְרִ֔י כִּ֣י עַ֤ם קָדוֹשׁ֙ אַתָּ֔ה לַיהוָ֖ה אֱלֹהֶ֑יךָ לֹֽא־תְבַשֵּׁ֥ל גְּדִ֖י בַּחֲלֵ֥ב אִמּֽוֹ׃ (פ)
Hiçbir leş yemeyeceksiniz. Kapılarının içindeki yerleşik yabancıya verebilirsin, o yiyebilir; ya da dışarıdan bir yabancıya satabilirsin. Çünkü sen Tanrın Adonay için kutsal bir halksın. Oğlağı annesinin sütünde pişirmeyeceksin.
Dilbilgisel çözümleme
Aynı yazılı biçim bağlama göre birden fazla temel kelimeye veya dilbilgisel yapıya sahip olabilir. Aşağıdaki çözümlemelerin tamamı Tora’daki gerçek kullanımlardan gelir.
Temel kelime (lemma) אָכַל
Kök — שורש (şoreş) אכל
Türkçe anlam: yemek, yedirmek; yiyip bitirmek; yok etmek; yararlanmak; kurbanı kabul etmek; mecazen sözleri dikkatle dinlemek veya sonuçlarına katlanmak
to eat; to make (someone) eat; to give (someone) to eat; to consume; to devour; to destroy; to eat > to enjoy; to eat > to use up
Dilbilgisel yapı: bağlaç + fiil, Kal, kohortatif, 1. kişi, ortak, tekil
Bu yapının kullanımı: 3 kez
HC/Vqh1csTemel kelime (lemma) כָּלָה
Kök — שורש (şoreş) כלה
Türkçe anlam: tamamlanmak; sona ermek; tükenmek
to be finished; to be completed; to come to an end; to be past; to finish; to spend (one's) days; to live (one's) life; to cause (someone's) else to spend (their) days
Dilbilgisel yapı: bağlaç + fiil, Piel, kohortatif, 1. kişi, ortak, tekil
Bu yapının kullanımı: 1 kez
HC/Vph1csTemel kelime (lemma) כָּלָה
Kök — שורש (şoreş) כלה
Türkçe anlam: tamamlanmak; sona ermek; tükenmek
to be finished; to be completed; to come to an end; to be past; to finish; to spend (one's) days; to live (one's) life; to cause (someone's) else to spend (their) days
Dilbilgisel yapı: bağlaç + fiil, Piel, yiqtol (tamamlanmamış), 1. kişi, ortak, tekil
Bu yapının kullanımı: 1 kez
HC/Vpi1csTemel kelime (lemma) אָכַל
Kök — שורש (şoreş) אכל
Türkçe anlam: yemek, yedirmek; yiyip bitirmek; yok etmek; yararlanmak; kurbanı kabul etmek; mecazen sözleri dikkatle dinlemek veya sonuçlarına katlanmak
to eat; to make (someone) eat; to give (someone) to eat; to consume; to devour; to destroy; to eat > to enjoy; to eat > to use up
Dilbilgisel yapı: bağlaç + fiil, Kal, qatal (tamamlanmış), 3. kişi, eril, tekil + zamir eki, 3. kişi, dişil, tekil
Bu yapının kullanımı: 1 kez
HC/Vqp3ms/Sp3fsTemel kelime (lemma) אָכַל
Kök — שורש (şoreş) אכל
Türkçe anlam: yemek, yedirmek; yiyip bitirmek; yok etmek; yararlanmak; kurbanı kabul etmek; mecazen sözleri dikkatle dinlemek veya sonuçlarına katlanmak
to eat; to make (someone) eat; to give (someone) to eat; to consume; to devour; to destroy; to eat > to enjoy; to eat > to use up
Dilbilgisel yapı: bağlaç + fiil, Kal, veqatal (ardışık tamamlanmış), 3. kişi, dişil, tekil
Bu yapının kullanımı: 1 kez
HC/Vqq3fsTemel kelime (lemma) אָכַל
Kök — שורש (şoreş) אכל
Türkçe anlam: yemek, yedirmek; yiyip bitirmek; yok etmek; yararlanmak; kurbanı kabul etmek; mecazen sözleri dikkatle dinlemek veya sonuçlarına katlanmak
to eat; to make (someone) eat; to give (someone) to eat; to consume; to devour; to destroy; to eat > to enjoy; to eat > to use up
Dilbilgisel yapı: bağlaç + fiil, Kal, emir, 2. kişi, eril, tekil + paragogik he
Bu yapının kullanımı: 1 kez
HC/Vqv2ms/ShKelime dizini, nikud ve teamim işaretlerini yazılı kelime kimliğine katmaz. Kök, temel kelime ve Türkçe okunuş bağlantıları yalnız doğrulanmış kelime eşlemelerinden gelir; ToraOku eksik bağlantıları tahmin etmez.
Morfoloji ve temel kelime: Open Scriptures Hebrew Bible (OSHB) v2.2. Temel kelime–kök ilişkileri: Open Scriptures Hebrew Lexicon. Türkçe anlamlar yalnız editoryal olarak doğrulandıktan sonra gösterilir.