TORA’DA KELİME
efendi, sahip, yönetici; koca · Adonay; Rab/Efendi (Tanrısal unvan)
Bu İbranice biçim Tora’da 3 kez, 3 farklı ayette görülür.
Vatitshak sara bekirbah lemor ahare veloti hayeta li edna vadoni zaken.
וַתִּצְחַ֥ק שָׂרָ֖ה בְּקִרְבָּ֣הּ לֵאמֹ֑ר אַחֲרֵ֤י בְלֹתִי֙ הָֽיְתָה־לִּ֣י עֶדְנָ֔ה וַֽאדֹנִ֖י זָקֵֽן׃
Sara içinden gülerek, “Ben böylesine yaşlanmışken yeniden zevk duyabilir miyim? Efendim de yaşlı!” dedi.
Vayomeru et adoni tsiva Adonay latet et haarets benahala begoral livne yisrael vadoni tsuva vadonay latet et nahalat tselafehad ahinu livnotav.
וַיֹּאמְר֗וּ אֶת־אֲדֹנִי֙ צִוָּ֣ה יְהוָ֔ה לָתֵ֨ת אֶת־הָאָ֧רֶץ בְּנַחֲלָ֛ה בְּגוֹרָ֖ל לִבְנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל וַֽאדֹנִי֙ צֻוָּ֣ה בַֽיהוָ֔ה לָתֵ֗ת אֶֽת־נַחֲלַ֛ת צְלָפְחָ֥ד אָחִ֖ינוּ לִבְנֹתָֽיו׃
Şöyle dediler: “Adonay efendimize, ülkeyi kurayla İsraeloğullarına miras olarak vermesini buyurdu. Efendimize, kardeşimiz Tselofhad’ın mirasını kızlarına vermesi de Adonay tarafından buyuruldu.
Ki Adonay elohehem u elohe haelohim vaadone haadonim hael hagadol hagibor vehanora aşer lo yisa fanim velo yikah şohad.
כִּ֚י יְהוָ֣ה אֱלֹֽהֵיכֶ֔ם ה֚וּא אֱלֹהֵ֣י הָֽאֱלֹהִ֔ים וַאֲדֹנֵ֖י הָאֲדֹנִ֑ים הָאֵ֨ל הַגָּדֹ֤ל הַגִּבֹּר֙ וְהַנּוֹרָ֔א אֲשֶׁר֙ לֹא־יִשָּׂ֣א פָנִ֔ים וְלֹ֥א יִקַּ֖ח שֹֽׁחַד׃
Çünkü Tanrınız Adonay tanrıların Tanrısı, efendilerin Efendisidir; büyük, güçlü ve heybetli Tanrı’dır. Kimseyi kayırmaz, rüşvet almaz.
Dilbilgisel çözümleme
Aynı yazılı biçim bağlama göre birden fazla temel kelimeye veya dilbilgisel yapıya sahip olabilir. Aşağıdaki çözümlemelerin tamamı Tora’daki gerçek kullanımlardan gelir.
Temel kelime (lemma) אָדוֹן
Türkçe anlam: efendi, sahip, yönetici; koca
lord; master; owner; husband
Dilbilgisel yapı: bağlaç + isim, eril, tekil, tamlayan + zamir eki, 1. kişi, ortak, tekil
Bu yapının kullanımı: 2 kez
HC/Ncmsc/Sp1csTemel kelime (lemma) אֲדֹנָי
Türkçe anlam: Adonay; Rab/Efendi (Tanrısal unvan)
Lord
Dilbilgisel yapı: bağlaç + isim, eril, çoğul, tamlayan
Bu yapının kullanımı: 1 kez
HC/NcmpcKelime dizini, nikud ve teamim işaretlerini yazılı kelime kimliğine katmaz. Kök, temel kelime ve Türkçe okunuş bağlantıları yalnız doğrulanmış kelime eşlemelerinden gelir; ToraOku eksik bağlantıları tahmin etmez.
Morfoloji ve temel kelime: Open Scriptures Hebrew Bible (OSHB) v2.2. Temel kelime–kök ilişkileri: Open Scriptures Hebrew Lexicon. Türkçe anlamlar yalnız editoryal olarak doğrulandıktan sonra gösterilir.